Tesla’s Full Self Driving (FSD) zorgt voor veel discussie. Voorstanders zien het als een belangrijke stap richting veiliger verkeer, terwijl critici zich afvragen of bestuurders wel voldoende controle houden. Pieter Feenstra, CFRO van de Vereende kijkt naar de technologie vanuit twee perspectieven: als intensieve gebruiker én als verzekeraar. Na ruim 3.000 kilometer met het systeem is zijn eerste indruk duidelijk positief. “Ik heb het systeem sinds ik toegang kreeg eigenlijk elke dag gebruikt”, vertelt hij. “Sterker nog: ik zou het niet meer kwijt willen.”
Volgens hem ligt de kracht van FSD niet in snelheid, maar juist in de manier waarop het risico’s afweegt. Het systeem rijdt volgens hem als een bewuste bestuurder: voorzichtig, bedachtzaam en gericht op veiligheid.
“Het systeem kiest eigenlijk altijd de veilige weg. Soms wacht het tien seconden langer bij een kruispunt dan ik zelf zou doen. Op dat moment denk je misschien dat je al makkelijk voorlangs had kunnen gaan bij een auto, maar achteraf merk je dat veel meer rust en ruimte is als je nog even wacht. Uiteindelijk maakt het systeem hier vaak een hele goede risicoafweging in.”
Die voorzichtige rijstijl betekent wel dat een rit soms iets langer duurt. Toch weegt dat volgens hem niet op tegen de voordelen. “Ik kom zelf misschien iets sneller aan op mijn bestemming, maar ik mis met FSD nooit meer een afslag.”
Wat Pieter vooral aanspreekt, is de rust die het systeem biedt. Doordat de auto veel rijtaken overneemt, kan hij zijn aandacht meer richten op het verkeer als geheel en met meer aandacht voor potentieel risicovollere situaties. “Ik heb meer tijd om overzicht te houden en daardoor kan ik beter kijken naar wat er om me heen gebeurt en aandacht besteden aan wat vanuit een risicoperspectief belangrijk is. Op de snelweg heb ik heel veel vertrouwen in het systeem.”
Na 3.000 kilometer denk ik dat Full Self Driving in veel situaties veiliger rijdt dan ikzelf
Dat vertrouwen betekent overigens niet dat de bestuurder achterover kan leunen. Tesla’s systeem blijft een vorm van ‘supervised driving’: de bestuurder moet voortdurend opletten en direct kunnen ingrijpen. Volgens Pieter helpt de technologie daar actief bij. “Het systeem houdt ook in de gaten of je voldoende alert bent. Als je te lang wegkijkt, wat met de interne camera wordt opgemerkt, krijg je waarschuwingen en het systeem kan zichzelf ook uitschakelen. Uiteindelijk krijg je zelfs een beoordeling van hoe goed je hebt opgelet tijdens de rit. Dat stimuleert je wel om betrokken te blijven.”
Ook in lastige omstandigheden ziet hij voordelen. Zo merkt hij dat het systeem bestuurders waarschuwt wanneer regen of andere factoren het zicht beperken. Daarnaast wijst hij op situaties waarin camera’s soms beter presteren dan menselijke ogen.” Bij laagstaande zon zien wij soms nauwelijks meer iets. De camera’s van Tesla kunnen het beeld veel beter reconstrueren dan wij met onze ogen kunnen.”
Toch ziet hij ook beperkingen. Zo parkeert hij zelf nog sneller en efficiënter dan de auto. “Het systeem is daar heel voorzichtig in. Het neemt ruim de tijd en steekt meerdere keren waar ik de auto in één keer neerzet. Dat is heel gênant op een vol parkeerterrein.”
Vanuit zijn rol als verzekeraar kijkt hij met minstens zoveel interesse naar de gevolgen voor verkeersveiligheid en schadeontwikkeling. Daarover zijn volgens hem nog geen harde conclusies te trekken. “Het is nog te vroeg om te zeggen wat het effect op schadelast gaat zijn. We verzekeren relatief weinig Tesla’s en weten bovendien (nog) niet wanneer FSD actief is.”
Wel verwacht hij dat de technologie op termijn invloed kan hebben op traditionele risicomodellen. Zeker voor jonge bestuurders zou een systeem dat voortdurend meekijkt en ingrijpt wanneer nodig een positief verschil kunnen maken.
Daarnaast ziet hij kansen in de data die moderne voertuigen verzamelen. “Als er meer gegevens beschikbaar zijn uit de systemen en de black box. Dat kan helpen bij het reconstrueren van ongevallen en het vaststellen van aansprakelijkheid.”
Wie denkt dat Full Self Driving de verantwoordelijkheid van de bestuurder overneemt, heeft het volgens hem mis. “Het is een rijhulpsysteem, geen autonoom rijsysteem. Daarom staat er ook nadrukkelijk ‘Supervised’ achter. De verantwoordelijkheid en het aansprakelijkheidsrisico blijft bij de chauffeur.”
Of systemen als FSD uiteindelijk zullen leiden tot minder ongevallen en lagere schadeclaims, moet de praktijk de komende jaren uitwijzen. Voor hem persoonlijk is de balans na duizenden kilometers echter al opgemaakt. “Na 3.000 kilometer heb ik wel de overtuiging dat het systeem in veel situaties veiliger rijdt dan ikzelf.”