Dit is het speelveld rond de Wet BAZ.
21 januari ’26 – De wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen) heeft opnieuw vertraging opgelopen. Het zal nog jaren duren voordat deze regeling in werking treedt. Toch moeten intermediairs juist nu hun klanten informeren over de mogelijkheden, zegt Annemieke Postema. “Mijn advies aan verzekeringsadviseurs: stel jezelf goed op de hoogte van het overgangsrecht.”
Het eerste wetsvoorstel voor de BAZ werd teruggestuurd naar de tekentafel. De internetconsultatie riep veel bezwaren op en UWV en Belastingdienst voorzagen onoverkomelijke uitvoeringsproblemen. Het tweede, aangepaste wetsvoorstel kreeg in december 2025 een negatief advies van de Raad van State. Een van de redenen is opnieuw: uitvoeringsproblemen. Je zou de neiging krijgen om dit onderwerp voorlopig links te laten liggen.
Dat zou echter niet verstandig zijn, zegt Annemieke Postema. “Wie nu een AOV afsluit, kan nog gebruikmaken van gunstige voorwaarden.” Postema volgt de ontwikkelingen op de voet. Ze is oprichter van adviesbureau AOVdokter, bestuurslid van de vakorganisatie van AOV-specialisten RADI AOV en voormalig intermediair.
‘Magere verzekering’
De Wet BAZ gaat zonder keuring of medische acceptatie gelden voor alle ondernemers (zie ook het kader). “Voor bouwvakkers, stratenmakers, verloskundigen, technisch duikers en andere beroepsgroepen die zich voorheen niet goed konden verzekeren, is dat gunstig. Keerzijde is wel dat het een magere verzekering wordt”, zegt Postema. “Met een relatief hoge premie en een lage uitkering. Maar als de overheid de regeling luxer zou maken, dan moet de premie omhoog. En dat willen mensen ook niet.”
De uitkering bedraagt nooit meer dan het minimumloon. En gaat pas in als de ondernemer niet meer in staat is om hoe dan ook het minimumloon te verdienen. “Iemand die lichamelijk invalide is, kan nog altijd in een callcenter werken. En iemand die cognitief beperkt is, kan nog wasknijpers maken. Dan keert de verzekering dus niet uit.”
Internetconsultatie
In de zomer van 2024 werd de internetconsultatie over het wetsvoorstel gehouden. Er kwam veel kritiek op. “Daar heeft de minister naar geluisterd”, zegt Postema. “In het nieuwe wetsvoorstel is er bijvoorbeeld een uitzonderingsregeling gekomen voor mensen die naast hun bedrijf inkomen uit loondienst hebben, een franchise.”
Ander punt: woonlastenverzekeringen worden nu ook beschouwd als volwaardige arbeidsongeschiktheidsverzekering en vallen daarmee onder het overgangsrecht – waarover dadelijk meer. En de verzekeringspremie is iets lager geworden. “Daar staat wel tegenover dat de wachttijd voordat de verzekering uitkeert is verlengd van één naar twee jaar.”
“Minder gunstig is dat verzekerden nu nog maar op één moment in het jaar kunnen overstappen van de verplichte overheidsregeling naar een private verzekering. Dat kon in het oude voorstel op ieder willekeurig moment.”
Overgangsrecht
Hoe de minister gaat reageren op het negatieve advies van de Raad van State is nog niet bekend. Maar ondernemers die liever een AOV afsluiten met gunstiger voorwaarden dan de BAZ, moeten daar niet te lang mee wachten, zegt Postema. “Onder de nieuwe wet zullen de meeste bestaande verzekeringen geëerbiedigd worden. Ze vallen onder het overgangsrecht. Er zijn een paar voorwaarden. Zo moet de uitkering tenminste doorlopen tot iemands 55e. En de polis moet op naam staan van een persoon en niet van een bedrijf.”
Voor de goede orde: voorzieningen zoals aangesloten zijn bij een schenkkring geven géén recht op een vrijstelling. “Die zijn hooguit nuttig om de wachttijd tot uitkering van de BAZ te overbruggen.”
Peildatum
De hamvraag is tot wanneer dit overgangsrecht geldt. Postema: “Op een gegeven moment stelt het ministerie een peildatum vast. We verwachten dat dat dit jaar gebeurt. Wie na die peildatum nog een eigen AOV wil afsluiten, krijgt te maken met de strengere voorwaarden van de opt-outregeling.”
“Ik verwacht dat deze peildatum kort van tevoren bekendgemaakt wordt. Juist om te voorkomen dat iedereen die goed verzekerbaar is, nog even snel een AOV afsluit en dat de ‘moeilijke gevallen’ overblijven voor de overheidsverzekering.”
“Als je als ondernemer iets mankeert, zou ik nu in actie komen. Nu is het nog mogelijk om een AOV met beperkende voorwaarden af te sluiten die voor de BAZ een vrijstelling geeft. Straks, onder de opt-outregeling, kan dat niet meer.”
Zorgplicht
“Mijn advies aan verzekeringsadviseurs is dan ook: stel jezelf goed op de hoogte van het overgangsrecht. Voor klanten die al een AOV via jou hebben lopen is het sowieso belangrijk om nu in gesprek te gaan, vanwege de zorgplicht.”
“Maar je doet er ook goed aan om alle ondernemers binnen jouw portefeuille die nog geen AOV hebben, te wijzen op de mogelijkheden van het overgangsrecht. Ik heb de indruk dat ondernemers nu meer behoefte aan informatie hebben dan voorheen. Het onderwerp leeft meer. Bovendien is het sowieso verstandig voor ondernemers om verzekerd te zijn. Dat geldt trouwens ook voor de verzekeringsadviseur zelf!”
Europese subsidie
Maar wanneer gaat de BAZ dan in, nu ook het tweede wetsvoorstel averij heeft opgelopen? Komt de wet er überhaupt nog? Postema kiest haar woorden zorgvuldig: “In het Pensioenakkoord van 2019 heeft de overheid met de sociale partners afgesproken dat er een verplichte AOV voor zelfstandigen komt. Want er zijn zorgen over het grote aantal ondernemers dat onverzekerd is. Die afspraak ligt er, en de sociale partners hebben best wat te vertellen in dit land. Dus het zou me verbazen als de wet er niet kwam.”
“Daarnaast spelen er andere belangen mee. Aan het op tijd invoeren van de wet is een Europese subsidie gekoppeld van het Herstel- en Veerkrachtplan van de EU. Dat is opgericht in het kader van het herstel na de coronacrisis en de energiecrisis. Wanneer de minister uiterlijk 31 augustus 2026 de wet BAZ in het Staatsblad heeft gepubliceerd, en een Kamerbrief over de uitvoering ervan heeft verstuurd, ontvangt de overheid twee keer een bedrag van € 600 miljoen euro. Zo niet, dan lopen we dat geld, of een deel ervan, mis. Ik kan me voorstellen dat de minister deze deadlines graag haalt.”
Maar publicatie in het Staatsblad betekent nog niet dat de wet dan al in werking treedt. “Met het recente advies van de Raad van State heb je kans dat invoering nog later wordt dan 2030. Hoeveel later? Wie het weet mag het zeggen!”
“Uiteindelijk is het de bedoeling dat er een gelijke voorziening komt voor alle werkenden. Maar dat is een zaak van een heel lange adem. De wet BAZ is dat duidelijk nog niet.”
| Hoe zat het ook weer met de BAZ?
De Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen gaat gelden voor iedereen die winst maakt uit onderneming, ongeacht het beroep en ongeacht iemands medische dossier. Ook zzp’ers vallen eronder. Directeur-grootaandeelhouders (dga’s) niet. Voor bepaalde beroepsgroepen die zich voorheen moeilijk konden verzekeren kan dit gunstig uitpakken. Net als voor ondernemers die zich om medische redenen nu niet kunnen verzekeren. Keerzijde is dat de premie relatief hoog wordt: 5,4 procent van de winst, en die winst telt mee tot maximaal 10/7 van het minimumloon. Dat komt neer op maximaal € 171 per maand. NB: het minimumloon stijgt jaarlijks en daarmee de maximale premie dus ook. De verzekering keert uit als iemand niet meer in staat is om op welke manier dan ook het minimumloon te verdienen. De uitkering bedraagt 70 procent van de winst die de ondernemer maakte in het jaar voordat hij/zij uitviel, of 70 procent van de winst in de laatste drie jaren gemiddeld. Het bedrag wordt nooit hoger dan het minimumloon. |
Noot: Dit artikel geeft de stand van zaken rond de BAZ weer op 22 januari 2026 en hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.