7 januari ’26 – Wat is er lekkerder dan de dag te starten (of te eindigen) met een rondje hardlopen? Het liefst loop je veilig op het voetpad maar soms is dat niet mogelijk en zal je moeten uitwijken naar een fietspad of de weg waar ook auto’s rijden. Dat maakt de kans groter op een aanrijding met andere weggebruikers. Wie is er dan aansprakelijk?
Feit of Fabel: Een hardloper is aansprakelijk voor schade wanneer deze aan de verkeerde kant van de weg loopt en wordt aangereden.
Plaats op de weg
Vaak wordt beweerd dat een hardloper verplicht is aan de linkerkant van een fietspad of de openbare weg te lopen. Om gelijk maar met de deur in huis te vallen; de linkerkant is over het algemeen wel de meest veilige kant, omdat je zo verkeer tegemoet ziet komen, maar er is geen wettelijke verplichting.
Artikel 4 RVV (Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990) bepaalt daarover:
- Voetgangers gebruiken het trottoir of het voetpad.
- Zij gebruiken het fietspad of het fiets/bromfietspad indien trottoir en voetpad ontbreken.
- Zij gebruiken de berm of de uiterste zijde van de rijbaan, indien ook een fietspad of een fiets/bromfietspad ontbreekt.
Aansprakelijkheid
De stelling van dit artikel ‘Een hardloper is aansprakelijk voor schade wanneer deze aan de verkeerde kant van de weg loopt en wordt aangereden’ kan daarmee meteen naar het land der fabelen worden verwezen, want er is wettelijk gezien geen sprake van een ‘verkeerde kant van de weg’.
Vindt er een aanrijding plaats tussen een motorrijtuig en een hardloper? Dan wordt de hardloper (net als een voetganger en fietser) gezien als ‘zwakke’ verkeersdeelnemer en krijgt deze extra bescherming op grond van artikel 185 WVW (Wegenverkeerswet). Volgens deze wet zijn bestuurders van motorrijtuigen (bijna) altijd aansprakelijk voor minstens 50% van de schade, ongeacht eigen schuld. Eigen schuld is gedrag dat heeft bijgedragen tot het ontstaan van de schade; zoals niet goed zichtbaar zijn of midden op de weg lopen. Als er sprake is van eigen schuld kan de schadevergoeding wel beperkt worden, maar nooit meer dan 50%.
De wet maakt wel een uitzondering voor overmacht bij de bestuurder van het gemotoriseerde voertuig, maar in de praktijk zal dit zeer lastig aantoonbaar zijn door de bestuurder.
Bij kinderen tot 14 jaar geldt een volledige aansprakelijkheid, tenzij er sprake is van opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid.
Vindt er een aanrijding plaats tussen een hardloper en een fietser, dan is er sprake van twee ‘zwakke’ verkeersdeelnemers en gaat artikel 185 WVW niet op. In zo’n geval zal er over en weer gekeken moeten worden naar de gemaakte verkeersfouten en de omstandigheden van het geval. Denk aan; Had de fietser tijdig kunnen stoppen als deze beter had opgelet? Heeft de fietser gebeld? Was de fietser goed zichtbaar? Voerde de fietser verlichting? Liep de hardloper aan de zijkant van de weg? Was er wel een voetpad waar de hardloper gebruik van had kunnen maken? Dit zijn een aantal factoren die mee kunnen spelen bij de bepaling van de aansprakelijkheid.
Let op: Een standaard e-bike (trapondersteuning tot 25 km/u en een motorvermogen van maximaal 250 W) is juridisch gezien geen motorrijtuig, maar een ‘gewone’ fiets. Dit betekent dat ook deze worden gezien als zwakke verkeersdeelnemer. Dit geldt echter niet voor een speed pedelec, die wel als motorrijtuig wordt beschouwd.
Enkele tips
- Hoofdregel is dat op het voetpad wordt hardgelopen. Ga je toch op de weg hardlopen dan is hardlopen aan de linkerzijde van de weg over het algemeen het meest veilig. Soms is rechts veiliger. Denk aan de situatie dat er naast de rijbaan een breed fietspad is dat voor beide richtingen is bedoeld. Ga je dan links lopen dan kan een tegemoet komende fietser in de war raken en je rechts proberen in te halen, waardoor een aanrijding kan ontstaan.
- Zorg voor goede zichtbaarheid. Denk aan reflecterende kleding en eventueel armverlichting.
- Loop je met z’n tweeën of in een groep? Loop dan zoveel mogelijk achter elkaar en geef andere weggebruikers ook de ruimte.
- Blijf alert en laat je niet afleiden. Zet muziek zachter of uit. Zorg ervoor dat je altijd in staat bent de geluiden van het verkeer te kunnen blijven horen.
Auteur
Willem Jonkman, Senior specialist Verzekeringstechniek
